اتوپلاستی (جراحی زیبایی گوش)
اتوپلاستی یکی از جراحیهای زیبایی و ترمیمی گوش است که با هدف تغییر اندازه، شکل یا زاویه قرارگیری گوشها انجام میشود. بسیاری از افراد به دلیل برجسته بودن گوشها (اصطلاحاً «گوش بلبلی» یا «گوش برجسته»)، بزرگ بودن بیش از حد گوشها یا حتی مشکلات مادرزادی مثل «میکروتیا» (کوچکی گوش) یا «آنوتیا» (نبود کامل گوش)، دچار کاهش اعتماد به نفس هستند
در این شرایط، اتوپلاستی میتواند با اصلاح ظاهر گوش، تأثیر قابل توجهی در زیبایی کلی صورت ایجاد کند. چون گوشها نقش مهمی در تناسب صورت دارند و هرگونه برجستگی یا ناهماهنگی بهراحتی جلب توجه میکند.
اتوپلاستی در دنیای امروز نهتنها در میان بزرگسالان، بلکه در میان کودکان نیز بسیار رایج است؛ زیرا گوشها معمولاً تا سن ۵ یا ۶ سالگی رشد کامل خود را پیدا میکنند و از همان زمان قابل اصلاح هستند.
دلایل انجام عمل
دلایل مختلفی برای انجام اتوپلاستی وجود دارد که میتوان آنها را به دو گروه زیبایی و ترمیمی تقسیم کرد:
دلایل زیبایی:
اصلاح گوشهای برجسته یا بیرونزده
کوچک یا بزرگ بودن غیرعادی گوشها
ایجاد تناسب بیشتر بین گوش و سایر اجزای صورت
افزایش اعتماد به نفس و راحتی در جمعهای اجتماعی
دلایل ترمیمی و سلامتی:
اصلاح نقصهای مادرزادی مانند میکروتیا یا آنوتیا
بازسازی گوش بعد از حوادث، سوختگی یا جراحیهای دیگر
اصلاح تغییر شکل ناشی از آسیب یا پارگی لاله گوش (مثلاً به دلیل گوشوارههای سنگین یا حادثه)
مراحل انجام عمل (به زبان ساده)
عمل اتوپلاستی بسته به هدف و تکنیک انتخابی پزشک، مراحل متفاوتی دارد؛ اما بهطور کلی شامل مراحل زیر است:
1. مشاوره و بررسی پزشکی: پزشک وضعیت گوشها، میزان برجستگی یا نقص ساختاری را بررسی میکند و انتظارات بیمار را میسنجد.
2. بیهوشی یا بیحسی: در کودکان معمولاً از بیهوشی عمومی استفاده میشود، اما در بزرگسالان گاهی بیحسی موضعی کافی است.
3. ایجاد برش: معمولاً برش در پشت گوش ایجاد میشود تا جای زخم دیده نشود. در برخی تکنیکها (روشهای بدون برش) از بخیههای مخصوص بدون نیاز به برش غضروف استفاده میشود.
4. اصلاح غضروف: پزشک غضروف گوش را خم کرده، تغییر شکل میدهد یا بخشی از آن را حذف میکند. در برخی موارد از بخیههای دائمی برای نگه داشتن فرم جدید استفاده میشود.
5. بستن برش و پانسمان: در پایان، بخیهها زده میشوند و گوش پانسمان یا هدبند مخصوص گذاشته میشود تا گوشها در موقعیت جدید ثابت بمانند.
مدت زمان عمل معمولاً ۱ ساعت است و اغلب به صورت سرپایی انجام میشود؛ یعنی بیمار همان روز مرخص خواهد شد.
مزایا و معایب
مزایا:
ایجاد تغییر چشمگیر در ظاهر و تناسب صورت
افزایش اعتماد به نفس، بهویژه در کودکان و نوجوانان
نتایج ماندگار و دائمی
اغلب بدون درد شدید و با دوران نقاهت نسبتاً کوتاه
معایب / محدودیتها:
نیاز به بخیه و احتمال باقی ماندن جای زخم (هرچند اغلب مخفی در پشت گوش است)
نتایج کاملاً به مهارت جراح بستگی دارد
نیاز به رعایت دقیق مراقبتهای بعد از عمل برای جلوگیری از بازگشت فرم گوش
امکان بروز عوارضی مانند عفونت، عدم تقارن یا شل شدن بخیهها
مراقبتهای قبل و بعد از عمل
مراقبتهای قبل از عمل:
پرهیز از مصرف داروهای رقیقکننده خون مثل آسپرین و ایبوپروفن یک تا دو هفته قبل از عمل
قطع مصرف دخانیات و الکل برای بهبود گردش خون
انجام آزمایشهای لازم و مشاوره پزشکی
در صورت کودک بودن بیمار، آمادهسازی روانی او برای کاهش استرس
مراقبتهای بعد از عمل:
استفاده از هدبند یا بانداژ طبق دستور پزشک برای ثابت نگه داشتن گوشها
اجتناب از خوابیدن به پهلو یا فشار آوردن به گوشها تا چند هفته
شستوشوی ملایم و جلوگیری از خیس شدن بیش از حد محل جراحی
پرهیز از ورزشهای سنگین یا برخورد فیزیکی تا زمان بهبودی کامل
مصرف منظم داروهای تجویز شده برای جلوگیری از عفونت و کاهش درد
عوارض احتمالی و ریسکها
همانند هر جراحی دیگری، اتوپلاستی نیز میتواند با عوارض همراه باشد. شایعترین ریسکها عبارتند از:
کبودی و تورم موقت
درد یا حساسیت در محل جراحی
عفونت یا خونمردگی (هماتوم)
باقی ماندن جای زخم قابل مشاهده (بسیار نادر)
نامتقارن شدن گوشها در صورت رعایت نکردن مراقبتهای بعد از عمل یا مهارت پایین جراح
نیاز به جراحی ترمیمی در موارد نادر
۷. هزینه تقریبی
هزینه اتوپلاستی عدد ثابتی ندارد و به عوامل مختلفی بستگی دارد:
میزان پیچیدگی جراحی (کوچکسازی، بازسازی کامل یا صرفاً پین کردن گوش)
سن بیمار (کودک یا بزرگسال)
روش جراحی (برشدار یا بدون برش)
مرکز جراحی (کلینیک یا بیمارستان)
دستمزد جراح و هزینه بیهوشی
بنابراین، بهتر است متقاضیان در جلسه مشاوره از پزشک خود برآورد دقیق هزینه را دریافت کنند.
پرسشهای پرتکرار (FAQ)
1. بهترین سن برای اتوپلاستی چه زمانی است؟
معمولاً از ۵ یا ۶ سالگی به بعد، زیرا رشد گوشها کامل شده است.
2. آیا این عمل دردناک است؟
درد وجود دارد اما با داروهای مسکن کنترل میشود و بیشتر احساس فشار یا کشش وجود دارد.
3. جای زخم باقی میماند؟
خیر، معمولاً برش پشت گوش است و پس از مدتی عملاً قابل مشاهده نیست.
4. آیا نتایج دائمی هستند؟
بله، نتایج اتوپلاستی در اغلب موارد مادامالعمر باقی میمانند.
5. مدت زمان بهبودی چقدر است؟
بازگشت به فعالیتهای روزمره ۱ روز پس از جراحی و رسیدن به فرم نهایی چند هفته طول میکشد.
6. آیا این جراحی روی شنوایی تأثیری دارد؟
خیر، این عمل فقط مربوط به ظاهر گوش است و هیچ ارتباطی با شنوایی ندارد.
7. آیا همه افراد میتوانند اتوپلاستی انجام دهند؟
بله، مگر افرادی که مشکلات خاص سلامتی یا اختلال در ترمیم زخم دارند.
8. آیا امکان انجام عمل بدون بیهوشی وجود دارد؟
در بزرگسالان گاهی با بیحسی موضعی قابل انجام است.
9. آیا بعد از عمل نیاز به بستری شدن هست؟
خیر، بیشتر بیماران همان روز مرخص میشوند.
10. آیا میتوان هر دو گوش را همزمان عمل کرد؟
بله، معمولاً هر دو گوش بهطور همزمان جراحی میشوند تا تقارن بهتری ایجاد شود.